startowa

kowalstwo

moja kuźnia

kucie grotów

galeria

prototypy

Śpiewnik

linki

 

Ostatnia

aktualizacja

09 01 2006

 

Kowalstwo

      Jeżeli próbowaliście wpisać kiedyś do wyszukiwarki hasło kowalstwo odpowiedzią były setki stron na których różne

  firmy i przedsiębiorstwa oferują swoje wyroby, które z tradycyjnym kowalstwem mają przeważnie niewiele wspólnego.

  Pewnie źle szukałem bo nie udało mi się znaleźć strony opisującej technologie kowalstwa.

 Z tego właśnie powodu powstaje ta strona.

 

 

  Proces kucia polega na tym, że nagrzany do stanu plastycznego kawałek stali jest poddawany uderzeniom, wskutek czego materiał przybiera

  żądany kształt. Kucie jest tym łatwiejsze, im stal jest plastyczniejsza, co zależy od jej składu chemicznego i temperatury.

  Kucie w temperaturze zbyt niskiej powoduje pękanie, w zbyt wysokiej zaś - przepalanie się materiału.

  Jedną z zalet kucia jest możliwość uzyskania włóknistej struktury odkuwki, która umożliwia wykonanie przedmiotu o większej wytrzymałości

  niż innymi metodami, np. za pomocą odlewania lub skrawania.

włóknista struktura

 

 

Ognisko kowalskie

 

  Do rozgrzewania kawałków stali przeznaczonych do ręcznego kucia stosuje się ogniska kowalskie, które mogą być stałe lub przenośne,

  otwarte lub zamknięte oraz jedno lub dwukotlinowe.

ognisko przenośne

  Na ognisko przenośne składa się: 1 stalowa rama, 2 kotlina żeliwna stanowiąca właściwe ognisko, 3 wentylator, 4 pasek napędowy płaski,

  5 pedał napędu nożnego, 6 koło zamachowe, 7 dysza regulująca dopływ powietrza.

  Ognisko przenośne jest otwarte. Jego wadą jest niedostateczne wykorzystanie paliwa wskutek znacznego promieniowania w górę,

  a tym samym znacznej straty ciepła. Wymiary kotliny wahają się w granicach od 200 do 400 mm długości i szerokości oraz

  od 100 do 150 mm głębokości. Kotlina ma dyszę (dmuchawkę) przez którą doprowadzane jest powietrze. Dysza ma trzpień o ruchu

  regulowanym drążkiem za pomocą którego reguluje się dopływ powietrza. Dopływ powietrza jest uzależniony od wentylatora, który może

  mieć napęd nożny lub elektryczny.

góra

 

 

Paliwo

 

  Paliwo spalane w ognisku kowalskim powinno zawierać jak najmniej siarki, gdyż nagrzewana stal wchłania ją pogarszając swoje własności.

  Najlepszym paliwem dla kuźni jest węgiel drzewny, gdyż nie zawiera siarki. Ze względu jednak na wysoką cenę jest on używany tylko do

  zgrzewania stali wyższej jakości. Jego wartość opałowa wynosi  7100 - 8100 kcal / kg.

 

  Duże zastosowanie w kowalstwie ma również koks który daje równomierny nagrzew i wysoką temperaturę przy bezdymnym spalaniu.

  Wartość opałowa 6700 - 7500 kcal / kg.

 

  Węgiel kamienny zawiera najwięcej zanieczyszczeń w tym siarkę. Dużo dymu przy spalaniu. Wartość opałowa 5000 - 7200 kcal / kg.

 

 

Narzędzia kowalskie

 

  Są trzy typy kowadeł :

kowadło dwurożne

kowadło dwurożne - jeden róg ma przekrój okrągły a drugi kanciasty

 

kowadło jednorożne

kowadło jednorożne - typ najbardziej rozpowszechniony

 

kowadło bezrożne

kowadło bezrożne - oba boki zakończone prostokątnie

 

  W kowadle znajdują się dwa otwory - jeden o przekroju kwadratowym, drugi o przekroju okrągłym. Służą one do wstawiania podcinek i

  spodków lub do przebijania nad nimi otworów w wykonywanych przedmiotach. Ciężar kowadła wacha się w granicach od 30 do 150 kg.

  Górna część kowadła nazywa się gładzią lub licem. Wymiary gładzi wynoszą ok. 400 x 120 mm. Kowadło ustawia się na wkopanym

  w ziemię pniu z twardego drewna i przymocowuje do niego hakami albo też na podstawie betonowej.

  Wysokość kowadła od podłogi do gładzi powinna wynosić 700 - 800 mm.

 

  Do kowadeł zalicza się też małe kowadełka, tzw. nadstawki

nadstawka

służące do wykonywania drobnych robót, które wkłada się w otwór kowadła.

 

góra

 

  Matryce kowalskie:

 

dziurownica           dziurownica

dziurownica

 

  Matrycą kowalską zwaną też dziurownicą jest gruba kwadratowa płyta staliwna z otworami o różnych wymiarach i kształtach z wykrojami

  na krawędziach. Ciężar takiej płyty wynosi około 120 kg. Dziurownica służy do kształtowania odkuwek profilowych jak również do

  przebijania otworów.

 

  Pewną odmianą matrycy jest gwoździownica

gwoździownica

  która służy do formowania główek gwoździ i nitów. Po nagrzaniu pręta wkłada się go w odpowiedni otwór i uderzeniami młota spęcza

  formując główki.

 

  Młoty kowalskie - są różnego kształtu i wielkości.

  Przy kuciu ręcznym stosuje się dwa rodzaje młotków:

młotek budowa

jednoręczne o ciężarze od 0,5 - 2 kg, o długości trzonka 300 - 400 mm. Służą one do uderzania jedną ręką, przy wykonywaniu drobnych

 przedmiotów, jak również do wskazywania miejsca w które należy uderzyć młotem dwuręcznym.

 

młotki dwuręczne

Młoty dwuręczne ( pobijaki ) o ciężarze 2 - 15 kg o długości trzonka 600 - 700 mm stosuje się do robót grubszych.

  Młotki i młoty kowalskie wykonuje się ze stali węglowej, przy czym zalecana jest stal N - 00065 ( według PN/M-64091 ). Są one kute, na

  końcach cieplnie ulepszone i oczyszczone.

  Młoty jedno i dwuręczne umocowane są na trzonkach za pomocą żelaznych klinów z jednokierunkowymi nacięciami. Długość klina powinna

  wynosić 2/3 długości otworu.

góra

 

  Kleszcze służą do chwytania i wyjmowania przedmiotów z ognia oraz trzymania i obracania odkuwek w czasie kucia.

  Kleszcze składają się z dwóch ramion połączonych na krzyż za pomocą nitu. Robocza część jest nazywana szczęką, część dłuższa stanowi

  rękojeść. Kształt szczęki jest uzależniony od odkuwanego przedmiotu. W wypadku braku odpowiednich kleszczy szczęki nagrzewa się do

  koloru wiśniowo - czerwonego, następnie wkłada w nie odkuwki i uderzeniami młotka dopasowuje je tak aby mocno ujmowały odkuwany

  materiał.

kleszczekleszcze2

 

 

Barwy żarzenia stali

 

    Temperatura      oC Kolor stali
520 -580 brązowoczerwony
580 -650 ciemnoczerwony
650 - 750 wiśniowy
750 - 800 czerwony
800 - 830 jasnoczerwony
830 - 880 ciemnopomarańczowy
880 - 1050 pomarańczowy
1050 - 1150 ciemnożółty
1150 - 1250 jasnożółty
1250 - 1350 oślepiająco biały